Respect voor bomen

 

Bomen zijn de grootste langstlevende organismen op aarde, een beetje respect is dus wel op z'n plaats. Want wat is er nou mooier dan een boom die met z'n zwierige takken de grond raakt, waardoor blad en takken de stam tegen het felle zonlicht beschermen.
Enorme windkrachten worden daarbij met de volle kroon opgevangen. Takken en bladeren spelen daarbij een belangrijke rol en geven de boom tijdens harde wind een zo aërodynamisch mogelijke vorm.

Ook de manier waarop de boom aan zijn voeding komt dwingt respect af.
Hoe gaat dit namelijk in zijn werk? Planten en bomen eten eigenlijk niets op. Dit komt omdat ze hun voedsel(bouwstoffen) ter plaatse kunnen maken.
Dit voedsel maken ze niet uit niets. Daarvoor hebben ze in de eerste plaats gewoon water nodig en in de tweede plaats koolstofdioxide (CO2). Het water (en voedingszouten)halen ze met behulp van de zuigkracht van hun wortels uit de bodem. Daarbij maken ze graag gebruik van schimmels (myccorhiza) welke op plaatsen komen die voor boomwortels niet bereikbaar zijn.
De koolstofdioxide kunnen ze via kleine gaatjes in de bladeren uit de lucht halen. Met deze twee stoffen spelen bomen en planten het klaar hun voedsel aan te maken. Het product dat ze zelf bereiden noemen we suikers. Niet te verwonderen dus dat veel vruchten zoet smaken. Om die suikers te kunnen maken hebben bomen wel wat energie nodig en die krijgen ze van het licht, vooral het zonlicht. Echter alleen licht is niet voldoende. Het chlorofyl (bladgroen) is een onmisbare schakel in het gehele groeiproces van bomen, en planten. Dit hele proces noemen we fotosynthese.

Bomen en planten spelen een belangrijke rol bij verschonen van (vooral stads) lucht met CO2 en fijnstof in verschillende samenstellingen. Bomen zijn immers in staat een gedeelte van de CO2 uit de lucht op te nemen en deze om te zetten in suikers. Bovendien komt bij de fotosynthese nog een niet onbelangrijk afvalproduct vrij, namelijk de voor de mens zo noodzakelijke zuurstof.
Het vangen van fijnstof, gebeurt doordat de bladeren de lucht filteren. Zo kan een stadsboom een hoeveelheid NOx en fijnstof vastleggen gelijk aan de productie veroorzaakt door 10000 autokilometers.( niet elke boom is even geschikt hiervoor)
Planten en bomen spelen dus een belangrijke rol bij het leefbaar houden van ons (stads)millieu.

In het najaar krijgt het blad steeds minder zon.
Door minder zon en lagere temperaturen neemt de productie van bladgroen af. Verkleuring van het blad treed op bij afbraak van chlorofyl (bladgroen), hierdoor worden de andere bladkleuren zichtbaar, zoals rood (antocyaan), geel (xantofyl), oranje (caroteen).
Weersomstandigheden spelen een belangrijke rol in de mate van verkleuring van het blad, en bepalen de snelheid van het laten vallen van de bladeren.
De aanmaak van een kurkachtige stof, tussen de bladsteel en de tak, bepaald mede de tijd van het laten vallen van de bladeren, want zodra dit proces voltooid is mag het blaadje vallen.
Deze bladeren dienen dan, door een ingewikkelde samenwerking van bacteriën en schimmels, weer tot voedsel voor andere organismen.
Hierboven is nog maar een deel van het groeiproces beschreven, het proces waar een boom zijn groei voor gebruikt is nog niet behandeld, dit is echter een zeer complex proces met verschillende levensfasen waarin de boom elke keer zijn energie anders gebruikt. Hoe de boom omgaat met mechanische krachten is  fantastisch om je in te verdiepen. Stammen die hol worden, breukvlakken worden door reactie groei van hout gecompenseerd. Het afweer mechanischme van de boom, een proces op zich.
Ook de vorming van het wortelgestel, is geweldig om uit te diepen, waarom doet die boom dat ? stabiliteit, voeding, en waarom maakt  de boom van die ovale wortels?
Dit alles zit in het groeiproces van een boom en hoe ouder de boom hoe complexer het proces, de samenwerking met miccorhiza wordt intenser, maar ook andere schimmels en flora en fauna gaan een rol spelen in het levensproces van de boom.
  
Al met al redenen genoeg om respectvol met planten en bomen om te gaan. We hebben onze aarde tenslotte ook maar in bruikleen.

Eddie Bouwmeester
European Tree Technician
Gecertificeerd boomveiligheidscontroleur

Maar bovenal gepassioneerd en geïnspireerd door bomen.